یک نفر این رویدادها را تجربه نمیکند، بلکه آنها را تفسیر میکند.
نویسنده: دکتر شازیه شهزادی
یک نفر ممکن است یک انتقاد را به عنوان یک شکست کامل درک کند، در حالی که دیگری آن را فرصتی برای پیشرفت ببیند. یک نفر ممکن است تأخیر را توهین بداند، در حالی که دیگری ممکن است آن را یک شکست معمول بداند. یک نفر ممکن است برای چند لحظه پس از یک موفقیت خوشحال باشد و سپس بلافاصله بر کاستیهای خود تمرکز کند، در حالی که دیگری ممکن است موفقیت را تجربه کند، از آن سپاسگزار باشد و آن را به بخشی معنادار از سفر خود تبدیل کند.
این رویداد ممکن است یکسان باشد، اما داستان ذهنی که ما در مورد آن میسازیم متفاوت است. این داستان بر احساسات، واکنشهای فیزیکی و رفتار آینده ما تأثیر میگذارد.
شادی فقط مربوط به اتفاقی که برای ما افتاده نیست، بلکه مربوط به معنایی است که ما به این رویداد میدهیم.
آیا افراد میتوانند شادی خود را افزایش دهند؟
اگر شادی شامل گرایشهای ذاتی و ارثی باشد، سوال مهمی که مطرح میشود این است که آیا افراد میتوانند از طریق تلاش آگاهانه شادتر شوند؟
پاسخ امیدوارکنندهای به این سوال از مطالعهای در سال ۲۰۰۵ توسط مارتین سلیگمن، تریسی استاین، نانسوکه پارک و کریستوفر پترسون به دست آمد. این مطالعه تصادفی و کنترلشده شامل ۵۷۷ بزرگسال بود. محققان پنج تمرین مختلف را برای افزایش شادی آزمایش کردند و آنها را با فعالیتی مقایسه کردند که در آن از شرکتکنندگان خواسته شد اولین خاطرات خود را بنویسند. دو مورد از این تمرینها نتایج به ویژه طولانیمدتی را نشان دادند.
تمرین اول این بود: هر روز سه اتفاق خوب را که برای آنها در آن روز افتاده بود، بنویسید و همچنین بنویسید که چرا این اتفاقات خوب رخ داده است.
تمرین دوم: در آن از افراد خواسته شد تا از برجستهترین تواناییهای شخصی یا ویژگیهای شخصیتی خود به روشی جدید استفاده کنند.
هر دوی این فعالیتها باعث افزایش شادی و کاهش علائم افسردگی شدند. مهمتر از همه، اثرات مثبت فقط به یک یا دو روز محدود نشد، بلکه حدود شش ماه ادامه داشت.
کسانی که این فعالیتها را پس از دوره مطالعه ادامه دادند، پیشرفتهای قابل توجه و پایدارتری نشان دادند. این نشان داد که تمرین شادی یک داروی یکبار مصرف نیست، بلکه یک تمرین ذهنی مداوم است.
چرا سه چیز خوب در روز مؤثر است؟
بسیاری از مردم ممکن است این تمرین را بیاهمیت بدانند. چگونه نوشتن سه چیز خوب در پایان روز میتواند زندگی شما را تغییر دهد؟ پاسخ در سیستم توجه ذهن انسان نهفته است. مغز ما به سرعت متوجه تهدیدها، فقدانها، انتقادات و شکستها میشود. این گرایش برای بقای انسان مفید بوده است، زیرا نادیده گرفتن تهدیدها میتوانست برای زندگی مضر باشد. اما در زندگی مدرن، همین گرایش میتواند ذهن را دائماً روی رویدادهای منفی، اشتباهات افراد، کاستیهای خودمان و نگرانیهای آینده متمرکز نگه دارد.
اگر ده اتفاق خوب در یک روز رخ دهد و یک اتفاق بد رخ دهد، ذهن اغلب فقط آن یک اتفاق بد را تا شب تکرار میکند. کسی از شما تعریف کرد، کار به موقع انجام شد، سلامتی شما بهبود یافت، فرزندتان با محبت صحبت کرد یا مشکلی حل شد، اما اگر کسی با لحنی تند صحبت کرد، تمام توجه شما به آن مورد معطوف میشود.
تمرین نوشتن سه چیز خوب، مغز را آموزش میدهد تا بخشهای مثبت واقعیت را که معمولاً نادیده میگیرد، تشخیص دهد. این تفکر مثبت فرضی نیست، بلکه عادت دیدن کل واقعیت است. به عنوان مثال، نوشتن اینکه “امروز روز خوبی بود” کافی نیست. یک راه بهتر این است:
“امروز یک کار مهم را به موقع انجام دادم، زیرا اولویتهایم را صبح مشخص کرده بودم.”
«امروز دوستم حالم را پرسید، چون رابطهمان بر اساس احترام متقابل است.»
«امروز بیست دقیقه پیادهروی کردم، چون تصمیم گرفتم سلامتیام را در اولویت قرار دهم.»
«امروز در خانه چای آرامی خوردم، چون تصمیم گرفتم چند دقیقه از تلفن دور بمانم.»
به این ترتیب، فرد نه تنها چیزهای خوب را به یاد میآورد، بلکه دلایل آن را نیز درک میکند. در نتیجه، احساس میکند که توانایی ایجاد، تشخیص و حفظ تجربیات مثبت در زندگیاش را دارد.
استفاده از توانایی خود به روشی جدید
دومین تمرین مؤثر در تحقیقات سلیگمن و همکارانش، استفاده از ویژگی یا توانایی غالب خود به روشی جدید بود. هر فردی نقاط قوت اساسی دارد. برخی مهربان، برخی خلاق، برخی منظم، برخی شجاع، برخی آگاه، برخی توانایی درک دیگران و برخی در موقعیتهای دشوار ثابت قدم هستند. ما اغلب نقاط قوت خود را بدیهی میدانیم، زیرا آنچه برای ما آسان به نظر میرسد، برای ما حس خاصی ندارد. اما استفاده آگاهانه از نقاط قوت میتواند اعتماد به نفس، معنا و حس مشارکت در زندگی را افزایش دهد. برای مثال، فردی که قدرت غالبش مهربانی است، میتواند به یک فرد مشکلدار وقت بدهد. فردی که قدرتش خلاقیت است، میتواند برای یک مشکل روزمره راهحل جدیدی پیدا کند. فردی که عاشق دانش است، میتواند مهارت جدیدی یاد بگیرد. یک فرد منظم میتواند سیستمهای مؤثری برای یک خانواده، موسسه یا فعالیت خیریه ایجاد کند. استفاده از تواناییهایتان به روشی جدید، این حس را به شما میدهد که نه تنها قربانی شرایط هستید، بلکه یک شرکتکننده فعال در زندگی خود هستید. شادی اغلب زمانی ایجاد میشود که از بهترین تواناییهای خود برای یک هدف معنادار استفاده میکنید.
تأثیر قدرتمند نامه قدردانی
فعالیت دیگری در این مطالعه، بیشترین تأثیر مثبت فوری را نشان داد. این فعالیت، دیدار قدردانی نامیده شد.
در این تمرین، از شرکتکنندگان خواسته شد تا یک نامه قدردانی مفصل برای کسی که تأثیر مثبتی بر زندگی آنها گذاشته اما به درستی از او تشکر نشده است، بنویسند. سپس از آنها خواسته شد تا نامه را حضوری برای آن شخص بخوانند.
این فعالیت منجر به افزایش فوری و قابل توجه شادی و کاهش بروز افسردگی شد.
